صفحهنمایش گوشیهای هوشمند یکی از حساسترین و گرانترین قطعات آنها محسوب میشود. وقتی گوشی از دست میافتد یا ضربه میخورد، معمولاً اولین بخشی که آسیب میبیند، صفحه نمایش است. در این شرایط، کاربر با خود فکر میکند که آیا فقط تاچ گوشی خراب شده یا السیدی هم آسیب دیده است؟ دانستن تفاوت بین این دو بخش و شناخت علائم خرابی هر کدام میتواند در صرفهجویی در هزینه و تصمیمگیری درست برای تعمیر یا تعویض قطعه بسیار مؤثر باشد.
تفاوت تاچ و السیدی در صفحهنمایش
برای درک بهتر نوع خرابی، ابتدا باید بدانیم صفحهنمایش از چه اجزایی تشکیل شده است. نمایشگر گوشی بهطور معمول از دو بخش اصلی ساخته میشود: تاچ (Touch Panel) و السیدی (LCD Panel). تاچ همان لایه شفاف بالایی است که لمس انگشت را تشخیص میدهد و وظیفه ارتباط کاربر با سیستم را دارد. السیدی نیز همان بخشی است که تصویر، رنگ و نور را نمایش میدهد.
در گوشیهای قدیمیتر، این دو بخش جدا از هم بودند و میشد هرکدام را بهصورت مجزا تعویض کرد. اما در اکثر گوشیهای جدید، تاچ و السیدی با چسب مخصوص به هم متصل شدهاند و معمولاً در صورت خرابی یکی، کل مجموعه باید تعویض شود.
علائم خرابی تاچ (Touch)
اگر تاچ گوشی آسیب ببیند، معمولاً تصویر بهدرستی نمایش داده میشود، اما صفحه به لمس واکنشی نشان نمیدهد یا عملکرد لمس ناقص میشود. یکی از رایجترین نشانههای خرابی تاچ این است که بخشی از صفحه دیگر لمس را تشخیص نمیدهد؛ مثلاً هنگام تایپ، بعضی حروف ثبت نمیشوند یا هنگام بازی، کنترل کاراکتر دشوار میشود.
گاهی نیز گوشی بدون لمس انگشت، خودش عمل میکند یا برنامهای باز میشود؛ این حالت را «لمس خودکار» یا Ghost Touch مینامند. اگر گلس رویی گوشی ترک خورده اما تصویر کاملاً سالم است، احتمال زیادی وجود دارد که تنها لایهی تاچ یا گلس آسیب دیده باشد و بتوان آن را جداگانه تعویض کرد.
علائم خرابی السیدی (LCD)
برخلاف تاچ، خرابی السیدی معمولاً با اختلال در نمایش تصویر همراه است. اگر گوشی روشن میشود اما صفحه کاملاً سیاه است، یا فقط خطوط رنگی و لکههای تیره دیده میشود، بهاحتمال زیاد السیدی آسیب دیده است. نشت رنگ، تغییر در روشنایی، یا لرزش تصویر از دیگر نشانههای خرابی السیدی محسوب میشوند.
در برخی موارد ممکن است نیمی از صفحه تاریک باشد یا روشنایی آن کاهش پیدا کند. همچنین اگر گوشی پس از ضربه، تصویر را به شکل درهمریخته یا با خطوط افقی و عمودی نشان دهد، معمولاً شکستگی کریستالهای مایع داخل السیدی علت آن است.
خرابی همزمان تاچ و السیدی
در بسیاری از موارد، مخصوصاً زمانی که گوشی از ارتفاع زیاد بیفتد یا فشار زیادی به صفحه وارد شود، هر دو بخش تاچ و السیدی با هم آسیب میبینند. در این حالت، هم لمس از کار میافتد و هم تصویر ناقص یا سیاه میشود. از آنجا که در گوشیهای امروزی تاچ و السیدی با هم چسبیدهاند، در این مواقع باید تاچ و السیدی کامل تعویض شود.
اگرچه ممکن است برخی تعمیرکاران ادعا کنند که میتوان فقط تاچ را جدا کرد، اما این کار بسیار تخصصی و پرریسک است و در اغلب موارد نتیجهی مطلوبی ندارد.
روشهای ساده برای تشخیص در خانه
برای تشخیص اینکه مشکل از تاچ است یا السیدی، میتوانید چند تست ساده انجام دهید. ابتدا گوشی را ریاستارت کنید؛ اگر پس از راهاندازی مجدد لمس درست شد، احتمالاً ایراد نرمافزاری بوده است. اما اگر همچنان کار نکرد، خرابی سختافزاری محتمل است.
در مرحله بعد، میتوانید یک اسکرینشات بگیرید و آن را برای شخص دیگری بفرستید. اگر خطوط یا لکهها در اسکرینشات دیده نمیشوند، ایراد از السیدی است، نه از نرمافزار. در گوشیهای اندرویدی، میتوانید با شمارهگیری کد #0# (در برخی مدلها) وارد منوی تست شوید و گزینه Touch را انتخاب کنید تا عملکرد لمس در تمام نقاط صفحه بررسی شود.
تفاوت بین شکستن گلس و خرابی تاچ یا السیدی
گاهی کاربران تصور میکنند با ترک خوردن گلس رویی، کل تاچ و السیدی خراب شده است؛ در حالی که همیشه اینطور نیست. اگر فقط گلس شکسته باشد و صفحهنمایش همچنان تصویر شفاف و لمس دقیق داشته باشد، میتوان تنها گلس تاچ را تعویض کرد. البته این کار نیاز به دستگاههای مخصوص و مهارت بالا دارد و هر تعمیرکاری قادر به انجام آن نیست.
اما اگر تصویر دچار لکه یا خاموشی شده، دیگر نمیتوان فقط گلس را عوض کرد و باید تاچ و السیدی کامل جایگزین شود.
نکات مهم هنگام مراجعه برای تعمیر
در صورتی که متوجه خرابی تاچ یا السیدی شدید، حتماً گوشی را به یک مرکز معتبر تعمیر موبایل یا فروشگاه تخصصی قطعات بسپارید. از تعمیرکار بخواهید ابتدا بررسی کند که دقیقاً کدام بخش دچار مشکل شده است. هنگام خرید تاچ و السیدی جدید، به کیفیت قطعه توجه کنید و ترجیحاً نمونهی اورجینال یا OEM تهیه کنید. همچنین دریافت فاکتور و ضمانت از فروشنده بسیار مهم است تا در صورت بروز مشکل، بتوانید پیگیری کنید.
جمعبندی
بهطور خلاصه، اگر تصویر گوشی سالم است ولی لمس کار نمیکند، مشکل از تاچ است. اگر تصویر خراب است یا خطوط رنگی و لکه دیده میشود اما لمس همچنان کار میکند، ایراد از السیدی است. و در صورتی که هر دو عملکرد دچار مشکل شده باشند، باید تاچ و السیدی کامل تعویض شود.
تشخیص دقیق نوع خرابی به شما کمک میکند از هزینههای اضافی جلوگیری کنید و قطعهی مناسب را برای گوشی خود تهیه نمایید. در نهایت، برای حفظ کیفیت تصویر و عملکرد لمسی، بهتر است همیشه قطعات اصلی و باکیفیت از فروشندگان معتبر تهیه شود تا نمایشگر گوشی شما مانند روز اول کار کند.